Srbi u dolini Neretve šokirani i zabrinuti nakon informacije da je Opštinski sud u Mostaru upisao u gruntovnicu da je “država” vlasnik dva pravoslavna groblja u mostarskom naselju Vrapčići, kapele i crkve čiji je posjednik Srpska pravoslavna crkvena opština.
Srpsko pravoslavno groblje groblje u Vrapčićima poznato kao ”Kraljevina” sa kapelom (kč. br. 2059) u nepsorednoj blizini nekadašnjeg Kombinata ”Đuro Salaj” u Vrapčićima, te groblje poznato kao ”Podvornica” u gornjim Vrapčićima (k.č. 1209) sa crkvom u grunt su upisani kao društveno vlasništvo, a takav upis izvršio je z.k referent u Opštinskom sudu Mostar Mostar Meadin Balavac.
Odbor za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH saopštio je da je mostarski sud upis “države” na posjed Srpske pravoslavne crkve izvršio tokom harmonizacije zemljišne knjige i katastra za katastarsku opštinu Vrapčići.
U opštinskom katastru kao posjednik je upisana Srpska pravoslavna crkvena opština. S obzirom da je Opštinski sud u Mostaru imao pristup katastarskoj opštinskoj evidenciji, ističu iz Odbora, mogao je da utvrditi da se na navedenoj parceli nalazi pravoslavno groblje i da je Srpska pravoslavna crkvena opština upisana kao posjednik.
Dodaju da je cilj takozvane harmonizacije koju su provodili bio da se stvarno faktičko stanje na terenu uskladi sa gruntovnicom.
Drago Antelj iz Vrapčića navodi da su njegovi preci oduvijek sahranjivani u to groblje, a spomenici svjedoče o dva vijeka.
”Imamo spomenika od prije dva vijeka u našem groblju. Naši ljudi su davali zemlju, a uvijek smo je smatrali našom i crkvenom. Nikada se nije postavljalo pitanje čije je. U tom groblju se sahranjuju Antelji, Vučići, Kuzmani, Šanjevići. Nikada nismo mogli pomisliti da se nešto ovakvo može desiti. Ovo je strašno. Nije nimalo dobro. Nismo zabrinuti samo mi već sav srpski narod u dolini Neretve. Ljudi se pitaju šta nas čeka i šta će sutra biti”, kaže Drago Antelj.
”Evo sad saznah da su mi ćaćin, majčin, sestrin, čukunđedov i grobovi pola familije postali vlasništvo BiH. Danas je to još uvijek groblje, za par godina će biti građevinsko zemljište”, kaže zabrinuto Milan Bovan iz Vrapčića.
Mještanin naselja Vrapčići Branko Milović koji živi pored groblja više od šezdeset godina kaže da se Srbi ovdje sahranjuju 200 godina. ”Ovdje su sahranjeni ljudi rođeni 1804. godine, pa do danas. Iz medija sam čuo da su nam groblje upisali na državu. Ovo je neshvatljivo. Ovo je uvijek pripadalo Crkvenoj opštini. Na osnovu čega, ništa nije jasno”, kaže Milović.
On navodi da su mještani prije rata kupovali zemlju da bi se proširilo groblje ”Kraljevina”.
”Niko se ne može osjećati prijatno, ako se nešto uzima na ovaj način, kako ćete biti sigurni u život i opstanak, koja je to sigurnost”, pita se Milović.
Mještanin Vrapčića Branko Milović kaže da su ljudi zabrinuti i nesigurni nakon informacija da im je groblje upisano na “državu”. pic.twitter.com/gniC6OIlRC
— Top Portal (@TopPortal1) January 21, 2026
Starješina Saborne crkve u Mostaru sveštenik Duško Kojić kaže da je Srpska pravoslavna crkvena opština Mostar za ovu neprijatnu situaciju saznala iz medija, te da su odmah angažovali advokate. ”Vidio sam u medijima, a potom su nas obavijestili iz Odbora za zaštitu prava Srba. Ovo nismo znali, ne zato što smo neažurni i ne vodimo računa o svojoj imovini, već zato što niko normalan ovakvo nešto nije mogao očekivati. Nešto što je vijekovima u vlasništvu i posjedu SPCO Mostar, što je za nas jako važno i sveto, kao što je groblje gdje počivaju naši preci. Očekivali smo da počivaju u miru, ali vidimo da nije tako, saznajemo da groblje nije u našem vlasništvu”, kaže sveštenik Kojić.
On navodi da je Crkva upoznata sa procesom harmonizacije, ali napominje da su po zakonu, kao stranka u postupku trebali biti obavješteni. ”Nikada nas niko nije pozivao da se izjasnimo niti bilo šta. Ovo sve djeluje jako zabrinjavajuće”, upozorava Kojić.
U Zakonu o zemljišnim knjigama FBiH u članu 71, stav dva stoji da je Sud dužan da obavijesti poznato lice koje ima prani interes na nekretninama, ali Crkvu u Mostaru nisu obavijestili. ”Izgleda u 2026. godini da je Crkvena opština Mostar nepoznato lice u Mostaru”, navodi Kojić.
On ističe da su saznali i da je crkva u naselju Čelebići u Konjicu takođe upisana na državu.
”Ovi postupci izazivaju nelagodu i nepovjerenje kod ljudi koji žive ovdje. Ljudi strahuju da će se nastaviti sa oduzimanjem imovine i pojedincima i Crkvi. Taman kada pomislimo da nešto ide u boljem pracu, nas pogode ovakve vijesti koje nas vrate u realnost koja nije tako dobra”, ističe Kojić.
On ipak izražava nadu da će se stvari riješiti. ”Kada krenemo u ove postupke vidjećemo da li je u pitanju neka loša namjera ili administartivni propust”, kaže Kojić.
Interesantno je i to da su iz Odbora za zaštitu prava Srba u postupku utvrđivanja činjenica i okolnosti, uvidom u evidencije utvrdili da je Sud u Mostaru na parceli k.č. br. 155/3 k.o. Vrapčići Mostar, gdje se nalazi džamija u Vrapčićima, upisao vlasnika Medžlis islamske zajednice Mostar.
”Upis medžlisa IZ Mostar je izvršen 28.02.2020.g. u postupku harmonizacije. Zanimljivo je da je upis IZ Mostar kao vlasnika džamije je izvršio isti sudski službenik koji je upisao “državu” kao vlasnika srpskih grobalja i kapele.Nema niko ništa protiv da se IZ upiše gdje je džamija, kao i katolička crkva gdje je katolička crkva, ali isto pravilo treba sa važi i za SPC. Upisivati srpska pravoslavna groblja i srpske pravoslavne kapele u vlasništvo “država” očigledno ima neki drugi cilj”, ističu iz Odbora.
Opštinskom sudu Mostar poslali smo upit po kom osnovu je urađen upis pravoslavnih grobalja i crkve na ”državu”, ali u toku dana nismo dobili odgovor.
