Evropska komisija upozorava da bi stotine hiljada radnih mjesta širom Evropske unije mogle biti ugrožene u narednim godinama usljed visokih cijena energije, industrijskog restrukturiranja i zelene tranzicije, pokazuju podaci iz paketa preporuka za države članice.
Prema dokumentima u koje je imao uvid „Politiko“, zvanični Brisel procjenjuje da bi samo pritisak izazvan rastom cijena energije tokom 2026. godine mogao dovesti u pitanje čak 560.000 radnih mjesta. Sektori koji su najviše na udaru su građevinarstvo, metalska industrija, hemijska industrija i transport.
Istovremeno, Evropska komisija upozorava da je evropska automobilska industrija suočena sa dubokim promjenama zbog prelaska sa motora sa unutrašnjim sagorijevanjem na električna vozila i rastuće konkurencije iz Kine. U ovom sektoru ugroženo je oko 600.000 radnih mjesta.
Pritisak se osjeća i u drugim strateškim granama industrije:
Sektor proizvodnje baterija: riziku je izloženo oko 85.000 radnih mjesta.
Evropska solarna industrija: procjenjuje se da je ugroženo gotovo 59.000 poslova.
Industrija čelika: dodatnih 4.500 radnih mjesta moglo bi biti pogođeno mjerama dekarbonizacije.
Pogoršane prognoze nezaposlenosti
Komisija je istovremeno pogoršala prognoze za tržište rada. Dok je prošle jeseni očekivala stopu nezaposlenosti od 5,9 odsto u 2026. i 5,8 odsto u 2027. godini, sada procjenjuje da će nezaposlenost iznositi šest odsto u obje godine. Brisel upozorava i na rast fiskalnih pritisaka, pošto se očekuje da će zbirni budžetski deficit država članica EU porasti sa 3,1 odsto BDP-a u 2025. na 3,5 odsto u 2026. i 3,6 odsto u 2027. godini.
Izvršna potpredsjednica Evropske komisije za vještine, zapošljavanje i socijalna prava Roksana Minzatu ocijenila je da evropska konkurentnost ne može da se gradi samo na tehnologiji, kapitalu i regulativi.
„Evropska konkurentnost biće izgrađena kroz ljude, njihove vještine i prilike koje im stvaramo da u potpunosti doprinesu našim ekonomijama i društvima“, rekla je Minzatu.
Nedostatak kvalifikovane radne snage
Zbog toga će Evropska komisija prvi put u okviru Evropskog semestra posebno ocjenjivati da li države članice dovoljno ulažu u obrazovanje, stručno osposobljavanje, prekvalifikacije i razvoj STEM znanja potrebnih za industrijsku transformaciju.
Prema podacima Komisije, problem nedostatka kvalifikovane radne snage postaje sve izraženiji. Tokom 2023. godine čak 68 odsto preduzeća srednje veličine prijavilo je manjak odgovarajućih vještina među zaposlenima, dok je godinu dana kasnije 77 odsto kompanija navelo da nedostatak radnika i kvalifikacija predstavlja prepreku za nova ulaganja.
Istovremeno, svaki peti radnik u EU zaposlen je u slabo plaćenim sektorima sa niskim rastom produktivnosti, dok se jedan od dvanaest zaposlenih suočava sa rizikom od siromaštva uprkos tome što ima posao.
Evropska komisija ocjenjuje da će sposobnost Evrope da zadrži konkurentnost u narednim godinama u velikoj mjeri zavisiti od ulaganja u ljudski kapital, obrazovanje i prilagođavanje radne snage tehnološkim i industrijskim promjenama, prenosi Telegraf.
