GENETIČKO PORIJEKLO SRBA STARE HERCEGOVINE: Evo šta je pokazalo šestogodišnje istraživanje

U porti Stare crkve u Mostaru danas je predstavljena knjiga „Genetičko poreklo Srba Stare Hercegovine“ koja je plod zajedničkog istraživačkog poduhvata Društva srpskih rodoslovaca „Poreklo“ i Biološkog fakulteta u Beogradu.

Knjiga sadrži registar više od 2.700 prezimena i podataka koji su stali na 1200 stranica. Na istraživanju je radilo 16 ljudi.

Jovica Krtinić, predsjednik Društva srpskih rodoslovaca ”Poreklo” i jedan od urednika knjige, naveo je da je istraživanje započeto 2016. godine, a ovom studijom su obuhvaćena 1143 pojedinca. Testirane su osobe muškog pola, pošto se istraživanje zasnivalo na testiranju „ipsilon“ DNK hromozoma, preko kojih se najpouzdanije ispituje porijeklo.

Siniša Jerković, Jovica Krtinić i Velibor Mihić na promociji u Mostaru 

”Ovo istraživanje je pokazalo da je Stara Hercegovina jedna od ključnih matica važna za razumevanje etno-geneze Srba, bilo da su oni iz Dalamcije, Like, Korduna, Banije, Bele Krajine, Bosanske Krajine, Podrinja, Centralne Srbije. Na svim tim mestima su pronađeni odseljeni Srbi iz Hercegovine. Kroz šest godina, iz dana u dan, smo pronalazili na desetine novootkrivenih rodova. Kada smo počinjali imali smo dvadesetak testiranih Hercegovaca, danas je to 1143. Rad se nastavlja i nadamo se da ćemo imati i prošireno izdanje. Nismo mogli da testiramo sve hercegovačke rodove, a nadamo se da će biti prilike da idemo dalje sa istraživanjima”, kazao je Krtinić.

On dodaje da je knjiga je donijela obilje novih, dosad nepoznatih podataka o poijreklu pojedinih rodova. Studijom je obuhvaćeno ne samo područje današnje Hercegovine već i područje sjeverozapadne Crne Gore, dielovi Srbije – dolina Lima, sliv Neretve, Neum, Metković, do područja Hrvatske oko Imotske krajine, odnosno prostor Stare Hercegovine iz njenog najvećeg obima, u vrijeme vladavine Stjepana Vukčića Kosače (polovina 15. vijeka).

Jedan od autora Siniša Jerković kaže da smo do sada podatke o porodicama i porijeklu znali preko predanja i dokumenata, a sada je prvi put genetičim testovima provjerena veza.

”Hercegovina je zaista ključno mesto etno-geneze srpskog naroda, posebno u periodu Srbije Nemanjića kada je cjelokupna Hercegovina pripadala toj državi i kada se srpski narod uobličio u potpunosti. Ima mnogo haplo grupa u Hercegovini, nisu svi Hercegovci istog porekla  po liniji muških predaka.  Što se tiče Hercegovine kao matice srpskog naroda to se odnosi na migracije dinarskog srpskog stanovništva i to su prepoznali autori i ranije. Oni su znali da su Srbi Hercegovci emigrirali i prema Šumadiji i prema Vojvodini, a isti dijalekat se govori i u Krajini”, kaže Jerković.

Promocija u porti Stare crkve u Mostaru

On napominje da genetička istraživanja idu duboko u prošlost, pa možemo i hiljade godina unazad utvrditi porijeklo muških linija.

”Istraživanje je pokazalo da je stanovništvo Hercegovine, kao i sav ostali srpski narod, otprilike u polovičnom odnosu potiče i od Slovena i od starobalkanaca. To se potvrdilo i kroz ovo istraživanje. Ima rodova koje možemo povezati sa germanskim narodima”, navodi Jerković.

Autor Velibor Mihić navodi da su se autori i istraživači koncentrisali na obradu predenja koja postoje u narodu o porijeklu porodica, koristeći i istorijske izvore o hercegovačkim rodovima, a koristi su i rezultate DNK testiranja i pokušavali da objedine porijeklo porodica i uoče koje su to rodovske grupe koje potiču od istog muškog predaka.

”Knjiga daje podelu hercegovačkih porodica u rodovske grupe. Tu dajemo i etnografski i istorijski pregled. Prema našem registru prezimena, nekih 2700 prezimena je obuhvaćemo u knjizi. Mi obrađujemo jedan široki prostor Hercegovine iz srednjeg veka i pokušali smo da proverimo to genetičko poreklo stanovništva Hercegovine i uporedimo ga sa genetičkom strukturom srpskog stanovništva uopšte. Naša baza tesiranih pojedinaca je oko 8.000. Ono što smo ustanovili jeste da Hercegovci u priličnoj meri oslikavaju neku opštu srpsku populaciju, što se tiče genetičke strukture. Postoje nešto izraženije te komponente slovenskog stanovništva na ovom području, stanovništva čiji su preci došli sa seobom starih Slovena na ove prostore, dok su nešto manje komponente straobalkanskog stanovništva u odnosu na ono što postoji u proseku kod Srba”, naveo je Mihić.

 

Prethodni članakTuzlanska kolona – Zločin nad vojnicima ne smije da se zaboravi
Naredni članakSJAJNO FINALE Đoković osvojio Masters u Rimu, prvi trofej u sezoni