Jedna nova studija otkriva da se svaki peti zaposleni razboli na odmoru. Šta se krije iza tog prilično raširenog fenomena? I koja grupa radnika je posebno pogođena?
Konačno vikend, nekoliko slobodnih dana ili godišnji odmor! I onda – umor, iscrpljenost, bolest. Bolovanje umjesto odmaranja. Taj fenomen, sudeći po jednom aktuelnom istraživanju, na svojoj koži osjeti svaki peti zaposleni.
U okviru studije “Leisure Sikness: iscrpljeni umjesto odmoreni”, koju je sprovela Međunarodna visoka škola IU, skoro svaka peta ispitana osoba (19,3 odsto) izjavila je da je upravo to često ili uvijek doživjela tokom godišnjeg, odnosno onda kada imaju slobodne dane (na primjer vikendom).
Taj fenomen je dosta poznat: 71,9 odsto ispitanih kaže da je već čulo za njega – ili ga doživjelo.
Umor, glavobolja, groznica…
Pojam “Leisure Sikness”, što bi otprilike značilo “bolest zbog slobodnog vremena”, opisuje situaciju u kojoj se simptomi neke bolesti odjednom pojavljuju baš uoči (neradnog) vikenda ili tokom godišnjeg odmora.
U Njemačkoj se to često naziva i “Ferienkrankheit” (bolest koja nastupa tokom “ferija”, odnosno odmora, prim. red), ali kako kaže Štefani Andre, autorka studije, ona se ne nalazi na zvaničnoj međunarodnoj klasifikaciji oboljenja. Pa ipak je taj fenomen itekako povezan s određenim simptomima bolesti, kako pokazuju rezultati ispitivanja.
Umor, glavobolja, čak i šmrcanje i napadi groznice – to su samo neki od tih simptoma, navodi Andre.
Nedovoljan odmor u privatnom životu je tema koja “muči” prije svega mlađe generacije. Oko 40,1 odsto ispitanika potvrdilo je (u potpunosti ili djelimično) da im njihov privatni život ne nudi dovoljno odmora, kako bi bili spremni da odgovore na sve izazove i zahtjeve u poslu kojim se bave.
To je slučaj posebno kod mlađih zaposlenih (do 25 godina starosti): u toj grupi je čak 50,5 odsto ispitanika potvrdno odgovorilo na to pitanje.
“Pokazuje se da su prije svega mlađe generacije sasvim drugačije time pogođene u odnosnu na starije”, kaže Andre, koja je na privatnoj visokoj školi IU u njemačkom Еrfurtu profesorka zdravstvenog menadžmenta.
Rezultate istraživanja ona objašnjava činjenicom da mlađi ljudi tokom svog slobodnog vremena pasivno “skroluju” kroz društvene mreže ili vrijeme provode gledajući serije i filmove.
Reprezentativna studija pokazuje naime da oni ljudi koji svoje slobodno vrijeme provode na “aktivniji i smisleniji” način, rjeđe dožive “Leisure Sikness”.
Prekovremeni rad i dostupnost u slobodno vrijeme
Osim toga, pogotovo mlađa grupa zaposlenih češće ima osjećaj da mora da bude dostupna i van radnog vremena. Kod osoba mlađih od 25 godina procenat onih koji su potvrdno odgovorili na to iznosi 42,6 odsto. Kod svih ispitanih osoba “samo” 33,5 odsto.
A čak 80,6 procenata svih ispitanika potvrdilo je da redovno rade prekovremeno.
“Rezultati pokazuju da su dostupnost izvan radnog vremena, visoko opterećenje na radnom mjestu, kao i manjak odmora, glavni faktori rizika za pojavu simptoma bolesti koja se pojavljuje kad neko ima slobodne dane”, zaključuje Andre.
Visoka škola IU istraživanje je sprovela između 24. januara i 6. februara 2025. Ispitano je 2.400 ljudi u Njemačkoj u starosnoj grupi od 16 do 65 godina (reprezentativno strukturirano po godinama starosti i polu). Radilo se isključivo o osobama koje se nalaze u nekoj vrsti radnog odnosa.
