-Stotine hiljada ljudi okupile su se danas u Teheranu prvog dana višednevne sahrane pokojnog vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hamneija, koji je ubijen u napadu SAD-a i Izraela na samom početku njihovog rata s Iranom.
Okupljeni su u žalosti prolazili pored staklenog odra sa njegovim kovčegom prekrivenim državnom zastavom, uz povike kojima su pozivali na osvetu Izraelu i Sjedinjenim Američkim Državama.
Sahrana Hamneija, koji je Iranom vladao decenijama, a ubijen je u 86. godini u vazdušnom napadu 28. februara, u prvim trenucima izraelsko-američkog napada na Iran, mogla bi da ojača teokratski sistem zemlje i njenog novog vrhovnog vođu, njegovog sina, ajatolaha Modžtabu Hamneija.
To je posebno važno u trenutku kada Iran pokušava da svoju kontrolu nad Ormuskim moreuzom iskoristi kao polugu u pregovorima sa Sjedinjenim Američkim Državama o trajnom okončanju rata, dok i dalje postoji bojazan da bi Izrael mogao ponovo da izvede napad.
Tokom ceremonije, glavni iranski pregovarač uputio je upozorenje Francuskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu zbog njihovih izjava o mogućem pokretanju zajedničkih patrola u tom plovnom putu, uskom ulazu u Persijski zaliv kroz koji je u mirnodopsko vrijeme prolazila oko petina svjetske nafte i prirodnog gasa.
Ljudi su plakali kada su vidjeli Hamneijev kovčeg, zajedno sa kovčezima članova njegove porodice koji su poginuli u istom napadu.
„Naša riječ je jedna! Osveta! Osveta“, uzvikivali su mnogi, noseći transparente i zastave, dok su bilbordi širom grada bili prekriveni Hamneijevim likom.
Na otvorenom prostoru u vjerskom kompleksu Velika Mosala postavljena je bina koja je podsjećala na onu sa koje je Hamnei nekada držao govore. Na njoj se nalazila stolica slična onoj na kojoj je sjedio tokom svojih propovijedi, zajedno sa mikrofonom na stalku i malim stolom pored. Iznad bine visi slika pokojnog vrhovnog vođe, ajatolaha Ruholaha Homeinija, koji je preminuo 1989. godine.
Volonteri prskaju okupljene vodom zbog velike vrućine, a postavljeni su i štandovi sa hranom i pićem. Muškarci i žene su odvojeni unutar Velike Mosale, na čijem su ulazu postavljeni detektori za metal. Policija naoružana automatskim puškama raspoređena je u okolnim ulicama.
Mnogi su ostali napolju, skrivajući se od vrućine u hladu drveća, dok su brojne gradske ulice zatvorene.
Sanduci članova njegove porodice postavljeni su ispod Hamneijevog, na kojem se nalazi crni turban koji, prema vjerovanju, označava da je bio direktni potomak proroka Muhameda. Među ubijenima je i supruga Modžtabe Hamneija, čije prisustvo na sahrani još nije potvrđeno. On je u napadu povrijeđen i od tada se nije pojavljivao u javnosti, osim kroz saopštenja koja su čitana na državnoj televiziji.
„Došli smo na sahranu da pokažemo da smo svi posvećeni odbrani naše zemlje i vjere“, rekao je Ali Kazemi, koji je doputovao iz sjeverozapadnog grada Tabriza, udaljenog oko 530 kilometara od Teherana.
Prema pisanju Al Džazire, tokom sahrane u Teheranu se očekuje više od 10 miliona ljudi, uključujući i brojne zvaničnike stranih zemalja.
Iran je za početak sahrane izabrao 4. jul, 250. godišnjicu osnivanja Sjedinjenih Američkih Država. Iako vlasti nisu komentarisale taj termin, okupljeni u Teheranu uzvikivali su: „Smrt Americi“.
Taj slogan je u Iranu čest još od Islamska revolucija i zauzimanja američke ambasade tokom talačke krize. Okupljeni su takođe skandirali: „Smrt Izraelu“.
Kovčeg sa tijelom Hamneija biće pronesen kroz više gradova u Iranu i susjednom Iraku. Vlasti su zbog žalosti zatvorile ulice, vazdušni prostor i obustavile svakodnevni život, a sahrana bi trebalo da bude završena u četvrtak, kada će biti sahranjen u svetilištu Svetilište Imama Reze u Mešhad, gradu u kojem je rođen.
Vlasti nisu objavile procjenu broja prisutnih na današnjem događaju, dok su i drugi gradovi širom Irana organizovali komemorativne skupove.
Za sutra je planirana molitva za pokojne u Velikoj Mosali, a u ponedjeljak će tijelo Hamneija i tijela članova njegove porodice biti nošeni ulicama Teherana, što bi moglo privući još veći broj ljudi.
