Sveučilišna klinička bolnica (SKB) Mostar postala je prva zdravstvena ustanova u Federaciji Bosne i Hercegovine koja samostalno provodi kompletnu laboratorijsku analizu i novorođenački skrining na spinalnu mišićnu atrofiju (SMA), saopšteno je iz ove zdravstvene ustanove.
Kako navode, ovaj značajan iskorak u oblasti neonatalne medicine započeo je 18. maja 2026. godine, a tokom prvog mjeseca provođenja programa uspješno su testirane 212 novorođene bebe rođene u SKB Mostar.
Projekat zajednički realizuju Klinički zavod za laboratorijsku dijagnostiku i Klinika za dječije bolesti SKB Mostar, a voditeljke projekta su prof. dr Ivanka Mikulić, šefica Kliničkog zavoda za laboratorijsku dijagnostiku, i doc. dr Ana Boban Raguž, specijalista neuropedijatrije.
„Spinalna mišićna atrofija (SMA) teška je nasljedna neuromuskularna bolest. Ako se ne otkrije odmah nakon rođenja, može izazvati odumiranje i do 95 odsto motornih neurona već tokom prvih šest mjeseci života. Posljedice su trajni gubitak mišićne funkcije, otežano gutanje i disanje. Danas dostupne savremene terapije daju najbolje rezultate kada se primijene prije pojave prvih simptoma, odnosno u prvim sedmicama života“, istakla je dr Ana Boban Raguž.
Od uzorka krvi do hitnog liječenja
Dok su se ranije uzorci morali slati u inostranstvo ili se dijagnoza postavljala tek nakon pojave simptoma, medicinski tim SKB Mostar uspostavio je potpun dijagnostički lanac koji omogućava brzo otkrivanje bolesti i pravovremeni početak liječenja.
„Novorođenački skrining provodi se između 48. i 72. časa života uzimanjem nekoliko kapi krvi iz pete na filter-papir, bez dodatnog opterećenja za dijete i majku. Uzorci se potom obrađuju u Kliničkom zavodu za laboratorijsku dijagnostiku, gdje tim Odsjeka za rijetke bolesti, pod rukovodstvom mag. Ane Ćuk, izoluje DNK i primjenom najsavremenijih PCR metoda analizira prisustvo ključnog gena SMN1. S obzirom na to da se analiza obavlja u Mostaru, vrijeme čekanja na nalaz svedeno je na minimum. U slučaju pozitivnog nalaza odmah se obavještava neuropedijatrijski tim Klinike za dječije bolesti kako bi se bez odlaganja započeo postupak primjene odgovarajuće genske ili modifikujuće terapije“, pojasnila je prof. dr Ivanka Mikulić.
Značajan iskorak za zdravstvo Federacije BiH
Do sada se spinalna mišićna atrofija u Bosni i Hercegovini najčešće dijagnostikovala tek nakon razvoja prvih kliničkih simptoma, kada su oštećenja nervnog sistema već bila trajna. Uvođenjem organizovanog novorođenačkog skrininga omogućeno je otkrivanje bolesti prije pojave simptoma, čime se djeci pruža prilika za pravovremeno liječenje i znatno bolju prognozu.
Uspješnom realizacijom programa i testiranjem prve 212 novorođene bebe, SKB Mostar potvrdila je da raspolaže stručnim kadrom, savremenom laboratorijskom tehnologijom i organizacionim kapacitetima za sprovođenje jednog od najvažnijih programa preventivne medicine.
Ovaj projekat, realizovan uz punu podršku menadžmenta SKB Mostar na čelu sa direktorom prof. dr Antom Kvesićem, predstavlja značajan iskorak za zdravstveni sistem Federacije Bosne i Hercegovine i obezbjeđuje da svako novorođenče rođeno u ovoj zdravstvenoj ustanovi dobije jednaku priliku za rano otkrivanje bolesti, pravovremeno liječenje i zdraviji početak života, zaključuje se u saopštenju.
