– U Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti /SANU/ u Beogradu večeras je povodom 850 godina od rođenja prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save svečano otvorena reprezentativna izložba koja nosi njegovo ime i svjedoči o vijekovima srpske duhovnosti i trajanja.
Izložbu je u prisustvu arhijereja Srpske pravoslavne crkve, predstavnika drugih vjerskih zajednica, ministara kulture Srbije i Grčke, diplomatskog kora u Srbiji i brojnih javnih ličnosti otvorio Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije.
Patrijarh je poručio da su Srbi u sretnim vremenima živjeli u svojoj državi, a da su u onim teškim imali samo svoju crkvu, koja ih je sačuvala i svetosavski put, koji im je ostavio prvi srpski arhiepiskop.
Njegova svetost je naveo da je Sveti Sava najprije sebe izmirio sa Bogom, te je stoga i mogao da bude mirotvorac među ljudima.
“Iz mira koji je stekao mirio je braću, sabirao zavađene, gradio crkve, uređivao narodni život i otvarao puteve prema Istoku i Zapadu”, rekao je patrijarh Porfirije.
On je naglasio da Sveti Sava svetost koju je primio nije zadržao za sebe, već je pretvorio u djelo, u brigu za svakog čovjeka i čitav narod.
“Neka nam ova izložba u vremenima nemira, podele, buke i mnogih obmana i zabluda bude poziv na izmirenje, trezvenost na razlikovanje istine od laži i svetlosti od tame”, naglasio je patrijarh Porfirije.
On je dodao da svetosavsko nasljeđe nije građeno na sili, nego na istini, pravdi, posvećivanju i odgovornosti.
“Upravo zato ono ima i danas snagu da nas ohrabri da stojimo na strani istine”, poručio je Njegova svetost.
On je zahvalio svima koji su doprinijeli da izložba povodom velikog jubileja – 850 godina od rođenja Svetog Save, bude priređena, a posebno bratstvu manastira Hilandara, koje je izložbi ustupilo sedam relikvija, koje spadaju u najsvetije dragocjenosti Srpske crkve.
Ministar kulture Srbije Nikola Selaković poručio je da postoje ličnosti koje istinski pripadaju istoriji, a da Sveti Sava nije gradio samo meremerom svoje zadužbine, već je i kroz svoju pisanu riječ, kroz žitija i zakonopravila oblikovao svetosavlje.
On je naglasio da svetosavlje nije nešto što je sjećanje srpskog naroda, već je obaveza
“Srbi bez dela Svetog Save ne bi bili isti narod”, rekao je on.
Ministar kulture i sporta Grčke Lina Mendoni poručila je da je ova izložba značajan događaj za cijeli pravoslavni svijet i Evropu.
“Njegovo zavještanje prevazišlo je granice zemlje i nadahnjuje cijeli pravoslavni svijet. Grčka osjeća posebnu čast zbog sedam eksponata sa Svete Gore na ovoj izložbi”, rekla je ona.
Predsjednik SANU Zoran Knežević naglasio je da je Rastko Nemanjić, potonji Sveti Sava, monumentalna ličnost koja je oblikovala istoriju i da je kosmička pravda to što na mjestu gdje su spaljene njegove mošti sada stoji veleljepni hram koji mu je posvećen.
Ono što izložbu čini posebno vrijednom jeste da će posjetioci prvi put imati priliku da vide i poklone se najvećim srpskim svetinjama, koje su povodom izložbe u Beograd dopremljene iz carske lavre manastira Hilandara na Svetoj Gori.
U Galeriji SANU izložene su ikone Hrista Pantokratora, Bogorodice Odigitrije, Mlekopitateljnice, Svetog Save i Svetog Simeona, replika hilandarskog igumanskog štapa i paterice Svetog Save Osvećenog, Karejski tipik i replika ikone Bogorodice Trojeručice.
Tu su i brojna dragocjena umjetnička djela vezana za ličnost i život Svetog Save koja su za potrebe izložbe ustupljena iz biblioteka, muzeja i zadužbina Svetog Save iz BiH, Rusije i Češke.
Izložba “Sveti Sava”, čiji su autori vikarni episkop moravički Tihon, dopisni član SANU Igor Borozan i Miljana Matić, za građane će biti otvorena od sutra do 19. jula.
Zbog mikroklimatskih uslova čuvanja eksponata izuzetne vrijednosti, tokom otvaranja, kao i za vrijeme trajanja izložbe, ograničen je broj posjetilaca – do stotinu u isto vrijeme.
