OBILJEŽENO 149 GODINA OD NEVESINJSKE PUŠKE

Nevesinjska puška jedan je od najznačajnijih događaja u novijoj srpskoj istoriji i zvijezda vodilja srpskom narodu kada je u pitanju jedinstvo i borba za svoja ognjišta,  poručeno je danas iz nevesinjskog sela Krekovi gdje je obilježeno 149 godina od Hercegovačkog ustanka-Nevesinjske puške.

Ovaj događaj od velike je važnosti u današnjim vremenima, kazali su prisutni, i zbog činjenice da se obilježava pod zajedničkim pokroviteljstvom Vlada Republike Srpske i Srbije.

Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske, Danijel Egić kaže da je Nevesinjska puška jedan od najvažniji događaja u novijoj srpskoj istoriji.

„Nažalost nije se završilo kako su ustanici zamislili. Jedno carstvo zamijenilo je drugo. Izgubili su jednog gospodara, ali su dobili drugog. Srpski narod je predviđen da kroz istoriju čini velike i istorijski krupne stvari. U ovim slučajevima su se ispunile one stare izreke da ono što u ratu dobijemo u miru izgubi. Nadam se da se to neće ponoviti i da ova naša borba, ova naša svijetla Republika Srpska ne dovede u pitanje. Na dobrom smo putu da to postignemo. Vlada Srpske i srpski narod sa obe strane Drine je uvjeren u to i sačuvaćemo Srpsku“, kaže Egić.

Ministar Egić kaže da se već planira naredna godina i događaj obilježavanja 150 godina od Nevesinjske puške, ali i da se stalno širi kultura sjećanja na sve događaje iz novije srpske istorije.

„U našem kalendaru su 33 događaja, a 7 događaja obilježavamo zajedno sa Vladom Srbije. Ovi događaji nisu i neće pasti u zaborav“, poručio je Egić.

Državni sekretar u Ministarstvu za pitanje boraca Republike Srbije Zoran Antić podsjeća da je Nevesinjska puška bila jedan od najvažnijih događaja u geopolitičkim događajima na Balkanu krajem 19. vijeka jer je pokrenula lavinu vezanu za tursko-srpske ratove, Berlinski kongres, Balkanske ratove i Prvi svjetski rat.

„Ono što su Pero Tunguz, Mićo Ljubibratić i vojvoda Peko Pavlović, slavna srpsko-crnogorska vojska i slavni ustanici 8. jula 1875 godine započeli na ovim prostorima, završila je srpska vojska 21. novembra 1918. ulaskom u Banjaluku. To je jedan zaokružen ciklus oslobađanja od Osmanskog carstva  i današnje generacije možda nisu ni svjesne suštine važnosti ovoga događaja.. Možemo slobodno dati i naziv ovome „treći srpski ustanak“  jer ono što su Karađorđe i Miloš započeli u Marićevića jaruzi i Takovu Nevesinjci dovršili i počeli ovdje, ali nažalost Nevesinjska puška je imala jednu veliki opservaciju međunarodnog faktora i iz tog razloga ovaj dio našeg naroda je ostao neoslobođen, bez svoje državnosti, ali to se promijenilo sa svijetlom Republikom Srpskom koju moramo čuvati kao oba svoja oka“, poručio je Antić.

Na kraju naglašava da je Srbiji trenutno najvažnija Republika Srpska i da je taj odnos vezan čeličnim okovima i neraskidiv.

Načelnik Opštine Nevesinje Milenko Avdalović kaže da je Nevesinjska puška inspiracija za mlade naraštaje, a izazov za ljude koji se bave naukom.

„Nevesinjska puška je događaj koji još uvijek odjekuje ovim planinama i Hercegovini. Nisam siguran da je istorija i mi sami sagledali sve događaje i posljedice koji su uslijedili nakon dogovora nevesinjskih poglavara i događaja u Crkvi uspenja Presvete Bogorodice u Biogradu. Ona je danas inspiracija. Za dva mjeseca obilježavamo 150 godina od donošenja odluke o podizanju ustanka, kada su nevesinjski poglavari zajedno sa popom Radovićem dogovorili da se ustanak podiže na proljeće 1875. godine i poslali izaslanika kod knjaza na Cetinje. Odluka je bila toliko tvrda da i oni koji su se protivili nisu mogli da suzbiju Hercegovce“, kaže Avdalović.

Naglašava da će iduće godine biti na dostojanstven način obilježeno 150 godina od podizanja ustanka u čemu će biti uključene Vlade Srpske i Srbije.

Momčilo Vukotić, predsjednik Skupštine opštine Nevesinje i mještanin sela Krekovi kaže da je veliki ponos živjeti u mjestu koje baštini ovakvu istoriju i u kome je 9. jula 1875 godine pukla prva Nevesinjska puška koja je podigla skoro cijelu Evropu na noge.

„Ja kao potomak čovjeka koji je ovdje u Krekovima prvi opalio metak, Trifka Vukotića, naravno da sam još više ponosan i na njega i na svoje selo“, kaže Vukotić.

Posebno ga, kako priča raduje, što su Krekovi danas jedno od najvećih sela u Hercegovini, u kome radi i osnovna škola.

Nataša Gligorić iz Beograda, praunuka harambaše Pere Tunguza u čijim rukama je odjeknuo prvi pucanj u ustanku Nevesinjska puška 5.jula 1875 godine na Ćetnoj poljani u planini Bišini kaže da je bitno da se njeguje sjećanje na ovakve događaje i na slavne pretke i osvjetljava trajanje ovih događaja u vremenu.

Naglašava da je veoma važno jer Srbija i Srpska zajedno obilježavaju ovaj značajan događaj iz srpske istorije, a može se reći i evropske i svjetske istorije iz druge polovine 19. vijeka.

„Na ovaj način potvrđuju i iskazuju jedinstvo srpskog naroda. Ideja o jedinstvu srpskog naroda bila je vodilja i junacima Nevesinjske puške u borbi protiv Otomanske imperije, pa preko Uloškog ustanka i borbe protiv Austrougarske monarhije, zatim Prvog svjetskog rata, borbe protiv fašista i nacista, pa sve do današnjih dana. Mi smo brojčano mali narod i samo složni i jedinstveni možemo da se odupremo pritiscima u savremenom svijetu. Čuvajući naš nacionalni identitet, naš jezik i pismo,vjeru i kulturi i pritom ne ugrožavajući nikoga“, kaže Gligorićeva.

U kulturno umjetničkom programu učestvovali su glumac Goran Slavić, narodni guslar Maksim Vojvodić i etno pojac Bojana Radović.

Obilježavanju 149 godina od Nevesinjske puške su, pored navedenih, prisustvovali izaslanik predsjednika Republike Srpske Uroš Bjelica, srpskog člana Predsjedništva BiH Boško Tomić, šef Konzularne kancelarije Srbije u Trebinju Miodrag Džudžalija, srpski predstavnici u zajedničkim institucijama, te generalni konzul Srbije u Mostaru Vaso Gujić.

Obilježavanju su prisustvovali i predstavnici Nevesinja, Trebinja, Gacka, Bileće, Kalinovika, Istočnog Mostara, Ljubinja i Berkovića, delegacija Trećeg pješadijskog Republika Srpska puka i udruženja proistekla iz Odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske i NOR-a.

Prva Nevesinjska puška bio je ustanak podignut u mjestu Krekovi u opštini Nevesinje 9. jula 1875. godine protiv otomanske vlasti i ubrzo se proširio na cijelu BiH, uz podršku Srbije i Crne Gore.

To je vremenom preraslo u srpsko-turski rat. Ubrzo je došlo do Berlinskog kongresa 1878. godine kojim su Srbija i Crna Gora dobile nezavisnost i teritorijalno proširenje, dok je Austrougarska na 30 godina okupirala BiH.

Druga Nevesinjska puška, poznatija kao Uloški ustanak, izbila je u januaru 1882. godine napadom ustanika na austrougarsku žandarmerijsku stanicu u Ulogu zbog donošenja takozvanog Vojnog zakona o obaveznom služenju vojske mladića iz BiH.

 

Nevesinjska antiFašistička puška predstavlja oružani otpor ustašama 3. juna 1941. godine u selu Drežanj, nakon masakra 27 ljudi u selu Udružnje kod Nevesinja.

Ovaj oružani otpor fašističkom okupatoru se u trećoj knjizi Otadžbinskog rata Rusije pominje kao prvi antiFašistički ustanak u porobljenoj Evropi, ali ga komunističke vlasti bivše Jugoslavije nisu proglasile za Dan ustanka protiv okupatora.

Obilježavanje 148 godina od Nevesinjske puške organizuju odbori vlada Republike Srpske i Srbije za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova.

Prethodni članakDodik: I šta sad kad je i Konaković priznao da je ulazak kadeta Vojske Srbije bio u skladu sa zakonom?
Naredni članakZamjenik direktora SIPA-e Zoran Galić u bjekstvu od hapšenja