NJegovo visokopreosveštenstvo mitroploit zahumsko-hercegovački i stonsko-primorski Dimitrije rekao je da je hram u Prebilovcima podignut na golgoti, da Srbi i svi koji nevino stradaju vjeruju u istinitoga i živoga Boga, a da se najveća milost iskazuje kroz žrtvu, istinu i istrajavanje u istini.
Mitropolit Dimitrije je istakao da je najveća milost kada su ljudi spremni da se odreknu svakog zla, svake laži i svakog licemjerja, uzmu krst svoj i odu za Gospodom.
“Hvala Bogu živome što se mi okupljamo ovdje i što smo se sabrali na ovom mjestu. Mnogo smo puta večeras zazvali milost božiju, da nas Gospod pomiluje”, rekao je mitropolit Dimitrije u besjedi nakon bogosluženja povodom obilježavanja 85 godina od ustaškog zločina nad Srbima.
On je rekao da je čovjek stvoren za milost božiju.
“Kako je ovaj svijet, grijehom pao u smrt, otpadanje od živog Boga, onda je došlo jedno novo stvaranje, kroz našeg spasitelja Isusa Hrista, pa se milost Božija projavljuje kroz stradanje, žrtvu, kroz mučeništvo”, poručio je vladika.
Vladika Dimitrije je istakao da srpski narod istrajava na svjedočanstvu istine, pravde, čojstva i junaštva.
“Ove mošti svetih prebilovačkih mučenika svjedoče da nas Bog nije zaboravio i da ćemo imati blagoslova ako ostanemo na tom putu”, poručio je vladika Dimitrije.
Prebilovci su jedno od mjesta najvećeg srpskog stradanja u Drugom svjetskom ratu i trajni simbol mučeništva srpskog naroda u Hercegovini.
Tokom ljeta 1941. godine ustaške jedinice NDH izvršile su sistematski zločin nad Srbima širom Hercegovine, gdje je postojalo oko 110 stratišta, od kojih su većinu činile kraške jame poput Golubinke, Korićke jame, Jagodnjače, Pandurice, Ržanog dola i brojnih drugih prirodnih bezdana u koje su žrtve bacane, najčešće žive.
Masakr u Prebilovcima počinjen je između 6. i 11. avgusta 1941. godine. Pod komandom ustaškog zapovjednika Ivana Jovanovića Crnog ubijeno je 830 stanovnika sela, uglavnom žena, djece i staraca.
Većina je živa bačena u jamu Golubinku kod Šurmanaca, nedaleko od Međugorja, dok su ostali ubijeni na drugim mjestima. U pogromu je potpuno ugašeno 57 prebilovačkih porodica, iz kojih nije ostao nijedan preživjeli član.
Prebilovačke žrtve dio su ukupnog stradanja srpskog naroda donje Hercegovine, gdje su ustaše tokom 1941. godine ubile hiljade civila. Posmrtni ostaci više od 4.000 Srba izvađeni su 1990. i 1991. godine iz 13 kraških jama u Hercegovini i 4. avgusta 1991. godine sahranjeni u spomen-kosturnicu u Prebilovcima.
Međutim, već naredne godine uslijedilo je novo stradanje. U junu 1992. godine, tokom operacije “Čagalj”, pripadnici HOS-a i HVO-a minirali su Spomen-hram sa kriptom u kojoj su bile položene kosti više od 4.000 srpskih žrtava iz Hercegovine, čime je oskrnavljeno jedno od najvećih srpskih stratišta.
Nakon povratka srpskog stanovništva u Prebilovce poslije 2000. godine, preostali dijelovi moštiju pažljivo su prikupljeni, a izgradnjom novog Hrama Hristovog Vaskrsenja ponovo su položeni u njegovu kriptu.
Hram Hristovog Vaskrsenja osveštan je 2015. godine kao spomen-svetinja podignuta u znak sjećanja na oko 4.000 Srba donje Hercegovine koje su ustaše ubile u Drugom svjetskom ratu. Iste godine Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je prebilovačke i sve hercegovačke mučenike postradale od ustaša, a njihov praznik obilježava se 6. avgusta, u dane kada je 1941. godine izvršen pokolj nad stanovnicima sela.
