Državna bezbjednost je posle smrti Josipa Broza Tita pratila njegovu suprugu Jovanku Broz u akciji kodnog naziva “Senka”, ekskluzivno saznaje srbijanski “Blic”.
„Susrete sa advokatom Jovanka je, pored rješavanja statusnih pitanja, iskoristila i detaljno ih upoznala sa situacijom u kojoj se nalazi. Navodila je lica i imena, kao i događaje, koji su po njenoj ocjeni doprinjeli njenoj teškoj situaciji. Optužila je pojedine rukovodioce, kao i rukovodstvo u cjelini, da su odgovorni za njenu situaciju i situaciju zemlje uopšte“, navodi se u izvještaju DB.
„Preko advokata Tome File Jovanka Broz je prije dvadesetak dana uputila 4. Opštinskom sudu u Beogradu, gdje se vodi ostavinski postupak, spisak stvari koje po njenoj ocjeni pripadaju njoj ili pak treba da uđu u ostavinsku masu. Navedene stvari predstavljaju ogromnu vrijednost“, piše u izveštaju.
Navodi se da su, između ostalog, tu “brojni automobili, ordeni druga Tita, kuće u Dobanovcima i Maroku, kolekcija umetničkih slika, zlatni nakit, kristalni predmeti, biblioteka i dr”.
„Ocjenjujemo da bi eventualna zloupotreba ovih spiskova i drugih pisanih materijala Jovanke Broz od advokata ili nekog drugog lica mogla imati nesagledive posljedice po ugled i djelo druga Tita i zemlje u cjelini“, konstatuje se u izvještaju DB namjenjenog rukovodiocima SFRJ.
Zaključuje se da će “imajući u vidu susrete Jovanke Broz sa advokatom Tomom Filom, SDB i dalje preduzimati odgovarajuće mere u cilju sprečavanja bilo koje vrste zloupotrebe od advokata”.
Advokat Toma Fila, koga smo upoznali sa izveštajem DB, kaže za “Blic” da je bio svestan da je pod prismotrom čim se Jovanka Broz obratila njegovom ocu.
– Jedan advokat iz Nemačke, koji je znao da je zastupam, ponudio mi je 1.000 dolara po stranici za njene memoare i da ih donesem u Frankfurt, gde je bio veliki sajam knjiga. To je tada bio ogroman novac. Rekao sam Jovanki ako bih pošao za Frankfurt da ne bi stigao živ ni do vrata od kuće. Zbog toga su me samo jednom zvali, i to tadašnji šef DB Srbije. Rekao mi je samo “nadam se da ste dovoljno pametni”. Odgovorio sam “jesam” i to je bio cio razgovor. Plašili su se da neka dokumenta ne objavim i toga sam bio svjestan i nije mi padalo na pamet da to uradim. To je bilo vrijeme da te pojede mrak. Samo te nema više – sjeća se Fila.
– Izgleda da su ozvučili i kuću. Razgovarali smo samo Jovanka i ja. Moja majka je unosila kafu, a kada ona nije tu, to je radila pripravnica Vesna Vojvodić, koja je posle otišla za Kanadu. Ubrzo nakon što je Jovanka došla, pozvala me je jedna džukela iz DB i ponudila mi da pišem izveštaje o sastancima s njom rekavši da će služba biti na mojoj strani. Tomu Filu ne može niko da kupi. Nisam ni Jovanki uzeo pare za zastupanje – navodi Fila.
On napominje da su postojala tri spiska imovine Josipa Broza koja su i proglašena za strogu državnu tajnu, a da je četvrti spisak bila imovina za koju je tadašnja vlast mislila da treba da je nasledi porodica.
– Pitali smo ambasadora Maroka za tu vilu. On nam je rekao da je čuo, ali da ništa nije uknjiženo i da ne zna gde je – navodi Fila.
Stane Dolanc organizovao grupe za likvidaciju, u srpskoj bili Arkan, Ašanin…
Toma Fila kaže da je Jovanka Broz govorila pojedinačno o tadašnjim jugoslovenskim rukovodiocima i da je posebno imala loše mišljenje o Stanetu Dolancu (saveznom sekretaru za unutrašnje poslove od 1982. do 1984. i članu Predsjedništva SFRJ od 1984. do 1989), kao i o generalu Nikoli Ljubičiću (od 1967. do 1982. saveznom sekretaru za narodnu odbranu, a od 1982. do 1984. predsjedniku Predsjedništva Socijalističke Republike Srbije).
– Za Dolanca i Ljubičića mi je rekla “to su glavni nitkovi”. Pričala je da su joj prijetili Ratko Dugonjić (predsjednik Predsjedništva BiH) i tadašnji savezni ministar policije Franjo Herljević (prije Dolanca savezni ministar od 1974. do 1982), koji ju je i vrijeđao i nazivao “ličkom kurvom”. Sada znamo da je banda koju je organizovao Dolanc vršila likvidacije. Znamo sada i ko je sve bio u srpskoj grupi za likvidacije, Arkan, Ašanin… Shvatao sam i tada da mi je život ugrožen. Pričala mi je Jovanka kako su joj rašivali rubove haljina da slučajno ne nosi neki mikrofilm – priča Fila.
