Danas se navršava 21 godina od svečanog otvorenja obnovljenog Starog mosta u Mostaru – jednog od najprepoznatljivijih simbola Bosne i Hercegovine. Mostar je bez najljepšeg luka koji spaja dvije obale Neretve bio skoro 11 godina. Dan kada su te obale ponovo povezane simbolizuje pomirenje i zajedničku budućnost građana Mostara i šalje snažne poruke nade, pomirenja i obnove.
Most, koji je izvorno sagrađen 1566. godine, u potpunosti je obnovljen i svečano otvoren 23. jula 2004. godine, uz prisustvo državnih i međunarodnih dužnosnika te brojnih građana cijelog svijeta.
Njegova osnova, jedan od najvažnijih međunarodnih projekata poslijeratne rekonstrukcije, koji je trajao gotovo pet godina.
Sporazum o obnovi potpisan je u Mostaru u junu 1999. godine, inicirali su ga UNESCO, Grad Mostar i Ministarstvo spoljnih poslova BiH. Projekat je finansiran kombinacijom donacija i povoljnih kredita, ukupne vrijednosti preko 15 miliona američkih dolara. Među donatorima su bile vlade Italije, Turske, Nizozemske, Francuske, Hrvatske, Grad Mostar, Razvojna banka Savjeta Evrope, Svjetska banka je prvi put u svoju istoriju odobrila kredit za obnovu kulturne baštine.
Radovi su uključivali precizan inžinjerski i konzervatorski pristup – izrađeno je 1.088 kamenih blokova iz kamenoloma Mukoša, koji su ručno obrađeni prema fotogrametrijskim snimcima starog luka. Korišteni su tradicionalni materijali: vapneni malter, olovo te izolacija od gline i boksita. Izvedbeni nadzor povjeren je hrvatskoj kompaniji OMEGA Engineering iz Dubrovnika.
Glavni izvođač radova bila je turska firma ER-BU iz Ankare, a projekat je izradila italijanska kompanija General Engineering iz Firence. Laboratorijska ispitivanja materijala vršena su u renomiranim institucijama iz Njemačke, Hrvatske i BiH.
Postavljanje prvog kamenog bloka na luku 14. aprila 2003. godine označilo je početak ključne faze radova, dok je završni kamen ugrađen 20. avgusta iste godine. Svečanost otvorenja 23. jula 2004. godine pratili su brojni visoki zvaničnici, među kojima su bili britanski princ Charles, predsjednici Hrvatske i Italije, premijeri više zemalja te izaslanik Vatikana. Na dan otvaranja u Mostaru sletjela su 22 aviona, događaj je prenosilo više od 28 međunarodnih televizijskih kuća, uključujući CNN.
Za otvorenje je bilo akreditirano više od 600 novinara, snimatelja i fotoreportera iz zemlje i svijeta. Bio je to, kako je tada istaknuto, jedan od najvažnijih događaja u poslijeratnoj Bosni i Hercegovini, koji je privukao globalnu pažnju i simbolično vratio Mostar na svjetsku kartu kulturnih i turističkih destinacija.
Godinu dana kasnije, 15. jula 2005. godine, obnovljeni Stari most uvršten je na UNESCO-ovu listu svjetske kulturne baštine, čime je potvrđena njegova izuzetna vrijednost ne samo kao građevinskog i istorijskog spomenika, već i kao simbol međunarodnog kulturnog dijaloga.
