Pravoslavna crkva i vjernici obilježavaju Veliku subotu, drugi dan hrišćanske žalosti. Taj dan Hristos je proveo u Hadu, pa se obilježava u molitvi i tišini. Velika subota je kraj strašne sedmice i uvod u Vaskršnje praznike.
Velika subota naziva se još i strasna subota ili dugačka subota. Svi ovi nazivi podsjećaju na velike Hristove muke na raspeću i upućuju ljude da treba da učine neko dobro ili milosrdno delo.
Pravoslavna crkva vjeruje da je Hristos na veliku subotu bio u grobu Tielom, Duhom bio u Hadu, a u isto vrijeme na prestolu bio sa Ocem i Duhom, samim tim što je On sveprisutni Bog, neodvojiv od druga dva lica Svete Trojice. Na taj dan je Isus Hristos pokazao da je došao kraj starom vijeku koji je bio obolježen svetkovanjem subotnjeg dana, i otpočeo novi vijek u kome se svetkuje dan Njegovog Vaskrsenja.
Autor: Wikipedia
Na taj poslednji dan nedelje stradanja i smrti vjernici celivaju plaštanicu na Hristovom grobu koja se na Veliki petak svečano iznosi pred pravoslavne oltare i krajem dana u subotu, pred slavlje Vaskrsenja, uz poseban ritual oko crkve unosi u oltar.
Ponoćnom Vaskršnjom liturgijom završavaju se dani žalosti i počinje praznik Vaskrsenja.
Početak vaskršnjeg slavlja oglašava se zvonima na pravoslavnim hramovima koja prvi put zvone posle dana žalosti kada se umjesto liturgija služe carski časovi, a bogosluženja najavljuju drvenim klepalima.
Autor: Pixabay.com
Običaj je bio da na Veliku subotu, dan uoči Vaskrsa, treba završtiti sve poslove i pripremiti se za tri dana slavlja Uskrsa. Čisti se kuća, prirpema svečana odjeća, boje jaja i to rano ujutru. U istočnoj Srbiji mjesi se kolač vaskršnjak, a u Banatu se prave kolačići.
Na veliku subotu se ne radi u polju i žene ne rade ručne radove.
U Republici Srpskoj, ovaj dan se naziva Crvena subota, jer se jaja najčešće farbaju u crveno. Za vrijeme trodnevnog praznovanja Uksrsa po kući i polju se ništa ne radi.
